KLIK OP SYMBOOL VOOR POWERPOINT PRESENTATIE

1: de Perfectionist

Realistisch, consciëntieus en principieel.

Zijn gedreven om een correct leven te leiden; willen zichzelf en de wereld graag verbeteren. Zien boosheid als karakterfout en bedwingen het daarom. Leven nauwkeurig volgens normen en proberen de wereld te verbeteren.

Positieve eigenschappen: 
Eerlijk, betrouwbaar, ordelijk, idealistisch, productief en gedisciplineerd

Negatieve eigenschappen: oordelend, inflexibel, kritisch, jaloers en dominant

In relaties loyaal, toegewijd en consciëntieus, maar ook hoge verwachtingen, twistziek, pietluttig en star.

HOE KAN DE PERFECTIONIST ZICH ONTPLOOIEN? 

• Let op wanneer je dwangmatig gaat denken of handelen. Reserveer vrije tijd, zodat je echte prioriteiten duidelijk kunnen worden
• Trek je strenge normen in twijfel. Zet vraagtekens bij regels. Neem genoegen met bekwaamheid in plaats van perfect te willen zijn. 
• Zet zelfinzicht niet om in zelfverwijt: “Hoe kon ik zo fout zitten?” 
• Check de realiteit. Als je het gevoel hebt dat anderen je in stilte beoordelen, vraag hun dan of dat zo is. 
• Laat je onnodige bezorgdheid wegnemen door feitelijke informatie. 
• Let op als het denken in termen van ‘er is maar één juiste manier’ je keuzemogelijkheden beperkt en een compromis in de weg staat. 
• Leer aandacht te krijgen voor de voordelen van andere waardesystemen. 
• Leer vergeven: “Dat was toen, en dit is nu.” 
• Leer plezier te vragen en te ontvangen. 
• Onderzoek het verschil tussen ‘ik zou moeten’ en ‘ik wil’. 
• Herken gevoelens van wrok als een aanwijzing voor jouw eigen wensen, bijvoorbeeld: ‘het is niet eerlijk; ze gaan er vandoor met iets dat van mij is.’ 
• Herken je eigen signalen van woede: een blij gezicht trekken terwijl je innerlijk boos bent; beleefde woorden spreken met een scherpe, kritische toon; een glimlach tonen in combinatie met een rigide (strenge, stugge) houding. 
• Trek erop uit. Enen die van huis zijn ontspannen zich.

2: de Helper (of Gever)

 Warm, betrokken, verzorgend en gevoelig voor de behoeftes van anderen.

Vinden het belangrijk om geliefd te zijn en gewaardeerd te worden. Geven graag uiting aan positieve gevoelens ten opzichte van anderen. Geïnteresseerd in mensen en het verzorgen. Willen graag warm en vriendelijk overkomen.

Positieve eigenschappen:.zorgzaam, genereus, enthousiast en ontvankelijk

Negatieve eigenschappen: manipulatief, indirect, bezitterig en hysterisch

In relaties attent, waarderend, speels en koesterend, maar ook dominant, behoeftig, manipulerend en onoprecht.

HOE KAN DE GEVER ZICH ONTPLOOIEN?

• Leer je eigen behoeften kennen in plaats van de behoeften van anderen te bevredigen.
• Weet wat je werkelijk waard bent voor anderen. Zie in dat het grootspraak is onmisbaar te zijn of van iedereen de beste vriend(in).
• Herken je wens om te vleien en je verlangen naar goedkeuring als signalen van opkomende angst.
• Zie dat je overdreven emotionele vertoning je echte gevoelens bedekt.
• Voel hoe gevoelens van trots kunnen toenemen of afnemen. Zie hoe trots in stand wordt gehouden door het voortdurend nastreven van goedkeuring en het wegschuiven van schaamte.
• Voel hoe je zelfpresentatie verandert om anderen beter te kunnen behagen.
• Zoek je ware ‘ik’ in plaats van te leven met de vele ‘ikken’ die nodig zijn om aan de behoeften van anderen te kunnen voldoen.
• Doorzie je strategie van geven om te ontvangen. Leer te ontvangen in plaats van te veel te geven.
• Merk op wanneer te veel geven je uitput en je hieraan wenst te ontsnappen.
• Onderscheid de momenten waarop mensen je echt nodig hebben van de momenten waarop je niet nodig bent.

3: de Presteerder (of Succesvolle werker)

Energiek, optimistisch, zelfverzekerd en doelgericht.

Hebben een sterke behoefte om productief te zijn, successen te behalen en mislukkingen te vermijden. Worden graag in een goed daglicht gezien, in overeenstemming met maatschappelijk bepaalde normen.

Positieve eigenschappen: zelfverzekerd, ijverig, gedreven, energiek en praktisch

Negatieve eigenschappen: narcistisch, pretentieus, ijdel, oppervlakkig en prestatiegericht

In relaties gevend, waarderend, accepterend en betrouwbaar, maar ook verdiept in werk, defensief, ongeduldig en dominant.

HOE KAN DE SUCCESVOLLE WERKER ZICH ONTPLOOIEN?

• Het sleutelwoord is STOP! Ruim tijd in om emoties maar boven te laten komen voordat je verder rent naar de volgende taak. Zie je wens om constant bezig te zijn als een manier om je angst voor opkomende gevoelens te onderdrukken. Probeer je angst voor gevoelens, waaruit de wens constant bezig te zijn voortkomt, te ontdekken.
• Leer het verschil te ervaren tussen doen en voelen. Herken wanneer een activiteit mechanisch wordt. Op een robotachtige manier werken onderdrukt je opkomende gevoelens.
• Merk op wanneer fantasieën over successen de plaats innemen van wat je werkelijk kunt.
• Blijf bij problemen in plaats van een nieuwe weg in te slaan, critici in diskrediet te brengen of falen zo uit te leggen dat het een succes wordt.
• Schenk aandacht aan het uitstellen van gevoelens. “Na de volgende promotie zal ik gelukkig zijn. Na de loonsverhoging zal ik meer tijd hebben.”
• Merk op als je voelt dat je bedriegt. “Niemand kan achter mijn masker kijken. Ze zien alleen mijn uiterlijk gedrag.”
• Ervaar je onrealistische faalangst als de werkdruk afneemt.
• Wees je ervan bewust als je zelfevaluatie of intervisiesessies tot een taak maakt die je in de vingers wilt krijgen of als je deze gaat zien als het volgende karwei dat op de agenda staat.
• Leer gevoelens te herkennen. Je kunt beginnen met de sensaties te benoemen die bij bepaalde gevoelens horen. “Mijn gezicht is warm. Mijn buik voelt gespannen.”
• Een vastgestelde tijd waarbinnen zelfevaluatie plaatsvindt vermindert de angst voor het ervaren van emoties. Begin met dertig minuten en ga kan weer aan het werk.
• Maak keuzen op basis van gevoelens in plaats van op basis van de status die ze je opleveren.
• Sta mensen toe om van je te houden om wie je bent in plaats van om wat je doet.   

4: de Romanticus (of Individualist)

Romantisch, creatief, gevoelig, komt tot de kern.

De ‘individualist’ wil graag anders zijn dan de rest, aan de ene kant is hij jaloers op het gewone en normale leven, maar aan de andere kant verafschuwd hij dit, hij wil opvallen in zijn apartheid, maar kan er ook van genieten om lekker in zijn eigen wereldje te zitten. Hebben een sterke behoefte om met hun gevoelens in contact te komen en om begrepen te worden, om te zoeken naar de zin van het leven en geen doorsnee-mens te zijn. Hebben sterke behoefte om zich te uiten en willen graag origineel overkomen.

Positieve eigenschappen: warm, creatief, expressief, verfijnd en anderen tot steun

Negatieve eigenschappen: depressief, verlegen, moralistisch, koppig en teruggetrokken

In relaties empathisch, zachtaardig, gepassioneerd en zich snel bindend, maar ook in zichzelf verdiept, jaloers, emotioneel, humeurig, intolerant en snel afgewezen.

HOE KAN DE VIER ZICH ONTPLOOIEN?

• Verlies is realiteit. Er moet goed om gerouwd worden en dan moet het losgelaten worden.
• Opgaan in verdriet kan doorbroken worden door fysieke activiteiten en zorg voor anderen.
• Stop met zelfsabotage en onvoltooide zaken. Maak projecten af.
• Doorzie het patroon van aantrekken-afstoten in relaties. De Vier wenst het onbereikbare en verwerpt wat binnen handbereik is.
• Ontdek bij jezelf wat je bij anderen benijdt.
• Kalmeer de neiging je op een dramatische wijze te uiten. Vertel anderen hoe ze met jouw stemmingsschommelingen kunnen omgaan. Een vaste partner verzacht de angst in de steek gelaten te worden.
• Richt de aandacht op wat je hebt in plaats van op wat je mist.
• Zorg voor steunpunten om verdrietige perioden te kunnen overbruggen.
• Ga ervan uit dat intimiteit angst voor verlies en in de steek gelaten worden teweeg zal brengen.
• Herken dat je aangetrokken wordt door de zoete droefenis van de melancholie en dat je het vermogen hebt mensen in nood te begrijpen. 

5: de Waarnemer (of Observeerder)

Introvert, leergierig, analytisch en inzichtelijk.

Hebben een sterke behoefte om alles te weten en te begrijpen, onafhankelijk te zijn en te voorkomen dat ze een gek figuur slaan. Vertrouwen op hun eigen bronnen en zoeken veiligheid in kennis.

Positieve eigenschappen: analytisch, volhardend, objectief, gevoelig en scherpzinnig

Negatieve eigenschappen: afstandelijk, onder-assertief, negatief, koppig en intellectueel-arrogant

In relaties vriendelijk, opmerkzaam, ruimdenkend, onafhankelijk en betrouwbaar, maar ook teruggetrokken, negatief, achterdochtig en twistziek. Zin voor avontuur en de baas spelen.

HOE KAN DE WAARNEMER ZICH ONTPLOOIEN?

• Merk op wanneer je anderen niet in je gedachten en emoties laat delen.
• Observeer hoe je kennis, tijd, energie, privacy en persoonlijke ruimte voor jezelf behoudt.
• Zie de rol die controle speelt in het censureren van informatie en het segmenteren van relaties.
• Observeer dat denken de plaats in kan nemen van het ervaren van emoties en lichamelijke sensaties.
• Trek de opvatting dat gevoelens automatisch tot pijn leiden in twijfel.
• Neem het verschil waar tussen ideeën en ervaringen.
• Denk na over wat geheimhouding, superioriteit en afzondering voor je betekenen.
• Leer om te gaan met spontaniteit en niet-geplande activiteiten.
• Ervaar het verschil tussen gevoelens die opkomen als je alleen bent en het gebrek aan gevoelens in het directe contact met anderen.
• Ga na waarom je geen emoties wilt tonen.
• Zoek manieren om je te laten zien, je open te stellen en te participeren in plaats van je terug te trekken.
• Besef dat je terugtrekkende krachten de ander in de rol van initiatiefnemer plaatsen.
• Zoek manieren om je lichaam en hart met je geest te verbinden.

6: de Loyalist:

Verantwoordelijk, betwijfelend, betrouwbaar en loyaal.

Hebben een sterke behoefte aan veiligheid. Zoeken goedkeuring en proberen met hun angst om te gaan. Beschermen zich tegen angstgevoelens door achter bepaalde autoriteiten aan te lopen, of zich er juist tegen te verzetten.

Positieve eigenschappen: loyaal, zorgzaam, medelevend en verantwoordelijk

Negatieve eigenschappen: dominant, onvoorspelbaar, defensief en paranoïde.

In relaties warm, speels, open, aanmoedigend en eerlijk, maar ook wantrouwig, inflexibel en sarcastisch. Trekken zich gemakkelijk terug.

 

HOE KAN DE LOYALIST ZICH ONTPLOOIEN?

• Check de realiteit. Zijn je twijfels gebaseerd op de werkelijkheid of komen ze voort uit fantasieën? Spreek je angsten hardop uit. Controleer je conclusies bij iemand die je vertrouwt.
• Vermijd vage overeenkomsten. Zorg dat je duidelijke richtlijnen hebt over hoe je moet handelen.
• Alle typen hebben steun van anderen nodig. Voor Zessen is het een noodzaak.
• Houd uitstellen in de hand door tijdsgrenzen te stellen en controlemogelijkheden op wat je gedaan hebt in te bouwen.
• Besteed aandacht aan positieve keuzemogelijkheden. Bedenk dat negatieve vooruitzichten voor jou geloofwaardiger zijn.
• Herinner je de momenten dat denken in de plaats kwam van het ondernemen van actie.
• Zoek veiligheid in richtlijnen die stap voor stap aangeven hoe je met bedreigende gebeurtenissen kunt omgaan in plaats van ze te vermijden of hun belang te overdrijven.
• Herken de neiging om te vechten of te vluchten als reactie op bedreigende situaties. Ga na of het feit dat je anderen vijandig vindt een projectie is.
• Als je gepreoccupeerd raakt met ‘het slechtste scenario’ (a) fantaseer dan ‘het beste’ of (b) overtref jezelf door een nog veel slechtere afloop te fantaseren, die duidelijk maakt hoe belachelijk je denkbeeld was.

7: de Avonturier (of Levensgenieter)

 Energiek, levendig en optimistisch.

Hebben een sterke behoefte om gelukkig te zijn en leuke activiteiten te organiseren. Proberen pijn en lijden te vermijden. Willen hun steentje bijdragen aan de wereld. Mijden onplezierige emoties, waaronder angstgevoelens.

Positieve eigenschappen: spontaan, fantasierijk, productief, charmant, snel en nieuwsgierig

Negatieve eigenschappen: impulsief, narcistisch, ongeconcentreerd, ongedisciplineerd en manisch

In relaties lichthartig, vrijgevig, hartelijk, amusant en zorgzaam, maar ook narcistisch, eigenwijs, defensief en verward. Lastig om te binden.

Rationaliteit: Denkt in beelden, sterke chopter view, legt makkelijk verbanden, overziet complexe situaties, versterkt associëren.

HOE KAN DE LEVENSGENIETER ZICH ONTPLOOIEN?

• Observeer de aantrekkingskracht van stimulering en nieuwe ervaringen.
• Leer inzien hoe het verlangen naar plezier een vlucht voor pijn kan betekenen.
• Let op je mentale vermijdingsstrategie: meerdere projecten, nieuwe keuzemogelijkheden en ideale plannen kunnen een voorbode zijn van het willen ontsnappen aan moeilijkheden.Zie hoe het koesteren van plezierige ideeën het ondernemen van actie kan vervangen, en dat dit tot uitstellen leidt en problemen geeft met het afmaken van dingen.
• Ontdek hoe oppervlakkige activiteiten de plaats kunnen innemen van diepgang.
• Onmatigheid komt tot uiting bij het positief labelen. ‘Ik verdien het beste.’
• Kijk naar de omvang van je echte verantwoordelijkheden en verplichtingen.
• Let op de angst die opkomt als je gevoel van eigenwaarde wordt uitgedaagd. Je voelt je superieur of inferieur aan anderen. Je wilt in de superieure positie blijven.
• Onderzoek je overtuiging dat je met charme het vertrouwen van de oppositie kunt winnen.
• Herken je neiging om een reële evaluatie als kritiek op te vatten.
• Wees bereid om verschillende mogelijkheden buiten beschouwing te laten en richt je op één uit te voeren activiteit tegelijk.

8: de Baas (of Leider)

Direct, onafhankelijk, zelfverzekerd en beschermend.

Hebben een sterke behoefte om zelfstandig en sterk te zijn en om gevoelens van zwakheid en afhankelijkheid te vermijden. Hebben een krachtige uitstraling en zijn niet bang om hun boosheid te uiten.

Positieve eigenschappen: direct, gezaghebbend, beschermend, energiek, loyaal en vol zelfvertrouwen

Negatieve eigenschappen: dominant, opstandig, ongevoelig, egocentrisch, sceptisch en agressief

In relaties loyaal, zorgzaam, oprecht, toegewijd en vrijgevig, maar ook veeleisend, arrogant, strijdlustig, bezitterig en onbuigzaam. Hebben veel kritiek.

HOE KAN DE ACHT ZICH ONTPLOOIEN?

• Geef anderen de gelegenheid initiatief te nemen. Leer af te wachten en te luisteren naar wat er speelt voor je reageert.
• Merk op wanneer je gevoel van onzekerheid toeneemt en je de neiging hebt om zaken te laten escaleren, onenigheid aan te wakkeren, zaken uiteen te laten vallen of in een gesprek te polariseren.
• Herken verveling of ongeïnteresseerdheid als een mogelijk ‘masker’ voor gevoelens van zwakte.
• Observeer dat het gedrag van anderen net zo gepast en logisch kan zijn als je eigen reactie. Ontdek de punten van overeenstemming in verschillende standpunten.
• Zie in dat confrontatie en fysieke buitensporigheid je echte gevoelens kunnen bedekken.
• Zie in dat het opkomen van echte gevoelens gepaard kan gaan met depressiviteit. Label je ‘zwakkere’ gevoelens als een teken van vooruitgang.
• Besef dat een preoccupatie met rechtvaardigheid, bescherming en controle anderen vaak verdeelt in kampen van ‘vrienden’ en ‘vijanden’.
• Denk eraan inzichten op te schrijven. Ga het hardnekkig vergeten tegen. Lees de inzichten af en toe eens door om ontkenning te bestrijden.
• Leer woede in toom te houden. Zowel het onderdrukken als het uiten van woede kan negatieve gevolgen hebben.
• Leer in te zien dat het sluiten van een compromis niet ‘opgeven’ betekent.

9: de Vredestichter (of Bemiddelaar)ontvankelijk, goedaardig en ondersteunend

Hebben een sterke behoefte om de vrede te bewaren, op te gaan in anderen en conflicten te vermijden.Nemen eigenschappen van anderen over en kunnen daarmee zeer verschillende verschijningsvormen hebben. Zijn meegaand en zich vaak niet bewust van hun boosheid.

Positieve eigenschappen: vriendelijk, geduldig, ruimdenkend, diplomatiek en empathisch

In relaties vriendelijk, teder, steunend en loyaal, maar ook passief-agressief, veel te meegaand, koppig en defensief

HOE KAN DE BEMIDDELAAR ZICH ONTPLOOIEN?

• Merk wanneer anderen het motief voor jouw activiteit worden. “Ben ik het met hen eens of oneens? Doe ik met hen mee of niet?”
• Zorg voor deadlines, structuur, en positieve feedback die jouw eigen doelen ondersteunt.
• Leer je aandacht te verschuiven wanneer obsessieve gedachten over de voors en tegens van een beslissing de overhand krijgen.
• Concentreer je op je gevoel wanneer dwangmatige gedachten opkomen. Vraag jezelf af: “Wat wil ik zelf?” in plaats van: “Wat willen anderen?”
• Leer je passief-agressieve signalen te herkennen. Negens oefenen controle uit door te vertragen en te weigeren in actie te komen. Herken deze passiviteit als woede.
• Zie woede als een vermomming van iets positiefs. Woede kan een vroeger standpunt dat je hebt weggestopt onthullen.
• Negens kunnen gemakkelijker een beslissing nemen als ze een aantal keuzen voorgelegd krijgen. Ze weten beter wat ze niet willen dan wat ze wèl willen.
• Ga na welke gevoelens verdoofd worden door onbelangrijke zaken als tv kijken, boodschappen doen en andere manieren om niet in actie te hoeven komen.